Van ‘bekkeninstabiliteit’ naar zwangerschapsgerelateerde bekken- en lage rugpijn

“De laatste jaren leerden we ontzettend veel bij over de vroegere zogenaamde symfysiolyse of bekkeninstabiliteit. Zo beseften we dat die term de lading niet dekt, en dat we beter spreken over bekkenpijn en lage rugpijn.” Onze bekkenbodemspecialiste Hedwig Neels struikelt over het feit dat op internet zoveel foute informatie staat over bekkenpijn en lage rugpijn, en zet maar al te graag enkele misvattingen recht.

Waarom is ‘bekkeninstabiliteit’ een foute term?

Omdat bekkeninstabiliteit een vrouw het idee geeft dat haar bekken instabiel en kwetsbaar zou zijn. De term of diagnose kan angst versterken en catastroferende gedachten in de hand werken. Daarentegen weten we uit onderzoek intussen heel goed dat een zwanger bekken helemaal niet zo instabiel wordt. Elk bekken blijft stabiel en sterk, dat wil ik graag benadrukken.

Lees ook: Waarom is de bekkenbodem zo belangrijk?

Relaxine is een hormoon dat laxiteit in bindweefsel verhoogt. Door dit hormoon worden ligamenten en banden dus wat meer soepel tijdens een zwangerschap, wellicht om je voor te bereiden op de uiteindelijke bevalling. Vroeger werd aangenomen dat dit dé grote oorzaak was van bekkenpijn en net daarom ontstond de term “bekkeninstabiliteit”. Maar het aandeel van relaxine blijkt echt niet significant. Dat wil dus zeggen dat zwangere vrouwen wel iets meer beweeglijkheid kunnen ervaren in gewrichten, onder andere rond het bekken en de lage rug (of bijvoorbeeld ook in de voeten of andere gewrichten). Maar in geen van die bekkengewrichten (dan bedoel ik je schaambeen of sacro-ilicale gewrichten) neemt de beweeglijkheid écht aanzienlijk toe.

“Zwangerschapgerelateerde bekken- en rugpijn is een veel correctere verwoording.”

Dat sommige vrouwen daar wel echt veel pijn en last van ervaren, willen we niet ontkennen. Dat is zo. Maar het is veel complexer dan enkel maar te denken dat het over een toegenomen laxiteit of instabiliteit gaat. Meer en meer studies tonen aan dat het gaat over een overgevoeligheid van het pijnsysteem, dat door alle veranderingen tezamen ontstaat.

Een zwanger lichaam ondergaat veel verandering. Gewicht neemt toe, het zwaartepunt verandert (want de meeste kilo’s groeien vooraan, denk maar aan het borstvolume dat toeneemt en de buik die groeit). Daardoor verandert de houding vaak en komen er sommige spierketens meer onder belasting te staan als voor je zwangerschap. Maar ook risicofactoren zoals vroegere rugklachten of zwakkere spieren, of zelfs net te strak gespannen spieren spelen een rol. Daarnaast kunnen ook stress en angst en mentale gezondheid die overgevoeligheid voor pijn extra versterken.

Kleine bewegingen, houdingsveranderingen of zwaardere taken kunnen al vaak als gevaarlijk aanzien worden (door je overprikkelde centrale zenuwsysteem) en dat lokt die pijnprikkel uit. De pijn wordt dus zeker niet ingebeeld of gedramatiseerd. Vrouwen voelen effectief wel die lastige pijnklachten, maar vaak is het een verkeerd antwoord van de hersenen.

Wat kan je dan best doen als je lijdt aan bekkenpijn en rugpijn tijdens de zwangerschap?

De oplossing is zeker niet te zoeken in ‘platte rust’. Rust is goed, rust is nodig, maar liefst zoveel mogelijk afgewisseld met beweging en fysieke activiteit. Oefeningen opbouwen die geen pijn doen, is een absolute must. Zo kan je het lichaam geruststellen in die steeds veranderende situatie (groeiende zwangerschap).

Vaak helpt het ook om je core of korsetspieren wat beter te trainen, en ook je bilspieren, want die kunnen heel wat van die belasting die je aan je buikzijde opbouwt, mee opvangen.

Lees ook: Meer oefeningen om zwangerschapsgerelateerde bekkenpijn en lage rugpijn te verlichten

***Typisch voorbeeldje: Heb je last en pijnklachten bij het ‘beginnen wandelen’? Span je billen eens krachtig samen, duw je hielen in de grond, wandel twee stapjes achterwaarts en voel eens wat dat doet. Lukt dat zonder pijn? Dan stel je je centraal zenuwstelsel gerust. Stap nu maar rustig en zelfverzekerd voorwaarts. Het zal vast al beter gaan.***

Let wel: Bekkenpijnklachten kunnen ook veroorzaakt worden door een trauma of accident of een heel erg moeilijke bevalling. Als je pijnklachten echt acuut ontstaan zijn, door zo’n plots voorval dus, dan is het wel belangrijk om enkele bijkomende onderzoeken te doen.

Lees ook: Online platform ‘The Pelvic Floor’ wil bekkenbodemtaboe doorbreken

Bronnen:
Davenport et al. Exercise for the prevention and treatment of low back, pelvic girdle and lumbopelvic pain during pregnancy: a systematic review and meta-analysis. Br J Sports Med .2018. 10.1136/bjsports-2018-099400

Stuge et al. The association between pelvic floor muscle function and pelvic girdle pain–a matched case control 3D ultrasound study. Man Ther. 2012 Apr;17(2):150-6. doi: 10.1016/j.math.2011.12.004.

Mottola et al. Canadian Guidelines for physical Activity, Br J Sports Med. 2018 Nov;52(21):1339-1346. doi: 10.1136/bjsports-2018-100056

Het beste van Minimi.be in je mailbox?

Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
Van ‘bekkeninstabiliteit’ naar zwangerschapsgerelateerde bekken- en lage rugpijn
Sluiten