Baby 4 Feb 2021 Sofie Van Rossom

Windpokken: symptomen, verloop, behandeling en vaccinatie

Windpokken, waterpokken, wijnpokken, varicella… De aandoening kent veel verschillende namen. Bijna iedereen krijgt ermee te maken op jonge leeftijd, maar hoe onderscheid je die vervelende pokken van een andere huiduitslag, en vooral: hoe kan je ze best behandelen?

Wat zijn windpokken?

Windpokken, ook wel waterpokken of wijnpokken genoemd, is een zeer besmettelijke, virale ziekte die wordt veroorzaakt door het varicella-zostervirus (VZV), lid van de charmante familie van herpesvirussen. Het is waarschijnlijk de meest voorkomende kinderziekte op dit moment. In België heeft ongeveer 50% van de kinderen windpokken gehad voor de leeftijd van 2 jaar, 80% voor de leeftijd van 5 jaar, en 90% voor z’n 8 jaar. Volgens de website vaccinatie-info.be zijn kinderen tussen 1 en 4 jaar de meest getroffen leeftijdsgroep.

Wat zijn de symptomen van windpokken?

Kindjes kunnen last hebben van buikpijn, koorts, hoest, hoofdpijn… Maar het is vooral de huiduitslag die opvalt. Eerst verschijnen er rode vlekken op het bovenlichaam, die zich snel verspreiden naar het gezicht en het hoofd. Niet veel later ontwikkelen zich op die plaatsen met vocht gevulde blaasjes, die na enkele dagen opdrogen en korstjes krijgen. De blaasjes kunnen erg jeuken, maar om littekens te vermijden, is het belangrijk dat je kindje niet krabt…

Hoewel sommige kindjes helemaal vol blaasjes staan, hebben anderen er nauwelijks. In zo’n geval kunnen waterpokken zelfs onopgemerkt blijven of verward worden met een ander virus, een kleine allergische reactie of muggenbeten.

Wanneer en hoelang zijn windpokken besmettelijk?

Windpokken zijn erg besmettelijk, en dat vanaf twee dagen voordat de uitslag zichtbaar is, totdat de blaasjes ingedroogd zijn. De incubatietijd bedraagt gemiddeld 14 dagen, dus de kans is groot dat er al andere kinderen besmet zijn voordat je zelf de windpokken bij jouw kind opmerkt. 

Het varicella-zostervirus (VZV) verspreidt zich via druppels (bij hoesten of niezen bijvoorbeeld), maar ook het vocht in de blaasjes is heel besmettelijk. Het VZV veroorzaakt ook gordelroos of zona. Als jij als volwassene gordelroos hebt, kan je dus je kind besmetten met windpokken.

Na genezing ben je levenslang tegen windpokken beschermd, maar het virus blijft wel in het lichaam aanwezig. Op latere leeftijd kan het terug geactiveerd worden en zona veroorzaken.

Wanneer spreken we van complicaties?

Pasgeborenen van wie de moeder in de periode rond de bevalling windpokken heeft gekregen, kunnen levensgevaarlijk ziek worden en ook voor mensen met een verminderde immuniteit (bij chemotherapie, radiotherapie of een behandeling met corticoïden) kan varicella tot levensgevaarlijke complicaties leiden. Men schat dat er in België jaarlijks ca. 1000 hospitalisaties zijn ten gevolge van windpokken, met 1 à 2 sterfgevallen per jaar.

Opvallend is dat de meeste complicaties en hospitalisaties voorkomen bij voorheen gezonde kinderen. In een Belgische studie bij meer dan 500 gehospitaliseerde kinderen met windpokken, waren bacteriële surinfecties, neurologische complicaties (zoals koortsstuipen, een hersen- of hersenvliesontsteking) en longontsteking de meest frequente verwikkelingen.

Let wel: In de overgrote meerderheid van de gevallen genezen kinderen echter na één tot twee weken, zonder enige nawerking. Op de leeftijd van 8 jaar heeft 90 procent van de kinderen in België windpokken doorgemaakt.

Hoe ziet de behandeling eruit?

Paracetamol kan helpen tegen koorts en jeuk, de blaasjes zelf kan je ontsmetten met een 60% alcoholoplossing. Vermijd eosine, talkpoeder of crème, maar kies voor een uitdrogend product zoals Cytellium, dat bovendien kleurloos is. Vermijd blootstelling aan zon of weken in bad en zorg ook dat je kind het niet te warm krijgt, want dat bevordert de jeuk. Eventueel kan je anti-jeukdruppeltjes toedienen, vb Fenistil. Hou in elk geval de nageltjes kort en was de handen regelmatig. Breng de kinderopvang of de school op de hoogte van zodra je symptomen opmerkt.

Geef zeker geen ibuprofen/nurofen of aspirine bij windpokken. Aspirine kan de ziekte van Reye veroorzaken, een ernstige complicatie die de lever aantast, en ibuprofen verhoogt het risico op bacteriële infecties.

Bestaat er een vaccin tegen windpokken?

Er bestaat een windpokkenvaccin dat voor 90% werkzaam is en in twee doses wordt toegediend. Omdat er nog onvoldoende cijfers zijn over de beschermingsduur na vaccinatie heeft de Hoge Gezondheidsraad het vaccin nog niet opgenomen in het basisvaccinatieschema. Ouders die dit vaccin wel willen voor hun baby of kind, kunnen daarvoor dus niet bij Kind en Gezin, maar enkel bij hun behandelend arts terecht. 

Vaccinatie is daarentegen wel aanbevolen bij risicogroepen: adolescenten en jonge volwassenen die nog nooit windpokken hebben gehad (een bloedtest kan dit uitwijzen), niet-immune personen die in contact komen met risicopersonen (gezondheidszorg, kinderdagverblijven, enz.), en niet-immune vrouwen met zwangerschapsplannen.

Lees ook:
Windpokken als je zwanger bent
Mazelen: symptomen en behandeling
Alles over kinderziekten
Koorts bij kinderen: hoe meten en wat kan je doen?
is jouw kindje voldoende beschermd tegen meningitis?
Wanneer en hoe kan je je baby screenen op mucoviscidose?

Bronnen:
http://www.health.belgium.be
https://www.kindengezin.be
http://www.windpokkeninfo.be
https://www.gezondheidenwetenschap.be

Het beste van Minimi.be in je mailbox?

Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
Windpokken: symptomen, verloop, behandeling en vaccinatie
Sluiten