Peuter 13 Jul 2020 Sofie Van Rossom

Wat kan je doen als je kind weigert te eten?

Maandelijks mogen we op online consultatie bij experte Karolien Raeymaekers, klinisch psycholoog-gedragstherapeut en auteur van Denk als je peuter/kleuter. Deze keer nemen we een vraag mee van Joke, wiens dochtertje bijna 3 wordt, maar die weigert te eten.

Mama Joke (30): Onze dochter is een hele lieve, actieve, enthousiaste energieke en beleefde meid, tot je ze aan tafel zet. Bijna elk eetmoment is een strijd en we hebben al vanalles geprobeerd: beloningssysteem met stickers, betrekken bij het koken en serveren wat ze echt wel graag eet, maar zelfs die dingen weigert ze steeds vaker. We hebben zacht geprobeerd, we hebben begripvol gereageerd, we hebben het al uit boosheid en radeloosheid in haar mondje geduwd en haar ooit zelfs uren aan tafel laten zitten, allemaal zonder resultaat. Het enige wat ze zegt is: “Ik wil niet eten.” We verlangen echt naar leuke eetmomenten, en aangezien ze amper 12,5 kilogram weegt, maken we ons ook echt wel zorgen. Vandaar mijn vraag:

Wat kan je doen als je peuter niet wil eten?

Karolien: “Eten is voor jonge kinderen inderdaad een hele klus. Warm voedsel verdragen, nieuwe smaken durven proeven, vast voedsel of zacht, en vloeibaar voedsel doorslikken tot leren prikken met een vork… Het vraagt allemaal oefening, lef en kan soms erg overweldigend aanvoelen voor een peuter of kleuter.

Zulke nieuwe vaardigheden aanleren vraagt dan ook om een veilige, rustige en voorspelbare leeromgeving. Wanneer een periode gekenmerkt is door een moeilijk parcours, waarbij veel verschillende methodes worden uitgeprobeerd zonder schijnbaar succes, dan neemt de bezorgdheid, frustratie en het gevoel van machteloosheid vaak de bovenhand. Dit gevoel zorgt echter voor weinig verbinding en afstemming naar elkaar. Het maakt de situatie als het ware nog onveiliger, want hoewel de vele pogingen heel goed bedoeld zijn, gaven ze waarschijnlijk ook veel verschillende boodschappen: de ene keer ben je een team, de andere keer een strenge agent. Soms verdient eten een beloning en de andere keer weer niet.

De taak blijft echter voor een kleuter dezelfde: durven eten. Wanneer die angst te overweldigend is, kunnen ze vaak enkel nog vechten, vluchten of bevriezen. De eettafel is dan heel eng en zorgt voor paniek en weinig motivatie. Geloven in de eigen competenties, betrokkenheid van anderen en zelf inspraak voelen zijn drie basisbehoeften die voor een optimaal leerklimaat zorgen.

Hoe vertalen we dat in een concreet plan van aanpak?

Probeer af te stemmen op elkaar en toon die betrokkenheid, ook op de meest lastige momenten aan tafel.

Wat voor jou misschien evident lijkt, kan een moeilijke opdracht zijn voor jullie dochter.
Angsten overwinnen doe je door een goed evenwicht te vinden tussen enerzijds de spanning en anderzijds het vertrouwen en de veiligheid. Speel zeker nog verder met je kindje en de knuffels. Ga daarbij het lastige thema ‘niet willen proeven’ niet uit de weg en laat je peuter dat evenwicht tussen spanning en vertrouwen ervaren. Stimuleer het spel en laat verschillende scenario’s en rollen uitproberen. Volg je dochter in haar spel, maar stel af en toe ook eens heel gekke oplossingen voor of reageer zelf heel heftig in jouw rol. Lachen, huilen of boos zijn in dit rollenspel zal voor een ontlading en erkenning zorgen bij dit thema.

Spanning ontladen kan ook in spelletjes die helemaal niets met eten te maken hebben: kriebelspelletjes, verstoppertje, in papa’s armen vliegen, samen naar een Disneyfilm kijken en tranen toelaten.

Zorg voor een positieve sfeer aan tafel.

Eet er vandaag een knuffel mee? Of eet je met een leuke prikker of op een mooi bord? Voel je toch dat lastig gevoel aan tafel, wees er dan niet bang voor en laat zien dat je hoort en ziet wat ze jou wil vertellen. Erken haar lastige gevoel, zonder oordeel. Blijf dichtbij en zoek daarbij de juiste afstand die rust brengt bij deze grote emotie. Door rustig aanwezig te zijn, kan je een eerste stap zetten bij het écht helpen reguleren van deze emoties.

Zorg voor structuur en veiligheid aan tafel: wees voorspelbaar en dwing niet.

Ga zeker na wat de vermoeidheid is van je kleuter en bepaal zo jullie eetmoment. Na een lange dag is de energie voor deze moeilijke taak misschien op. Zo kan samen eten om 18u voor sommige kleuters al te laat zijn.

Drie hoofdmaaltijden en drie tussendoortjes kan, vooral voor volwassenen, een geruststellende vuistregel zijn. Zo komt er snel genoeg een nieuw eetmoment aan en is het weigeren van eten niet meteen zorgwekkend.

Jij kiest wat er op het bord komt, maar jouw dochter kiest hoeveel ze eet.

Leg daarom zeker niet teveel op het bord, zo lijkt het geen berg waar ze niet over kan. Weet tenslotte dat proeven niet gelijk staat aan in de mond steken en doorslikken. Laat alle zintuigen meeproeven. Ruik aan die broccoli, geef een kusje of lik eens zoals bij een ijsje. Dwingen heeft een tegenovergesteld effect. Het maakt de situatie erg onveilig, té spannend en de verbinding met jouw dochter krijgt dan een fikse deuk.

Vertraag en gooi niet meteen met adviezen of oplossingen.

Laat gevoelens bestaan en wanneer de rust terugkeert, kan je ze een naam geven, herhalen wat er net gebeurde, om zo meer grip te krijgen op dat moeilijke tafelmoment.
Leg de focus niet op het eindresultaat met stickers of andere beloningen. Het proces van leren proeven, stap voor stap is veel belangrijker dan wat er uiteindelijk ook echt binnen gaat.

Dit hele leerproces is voor sommige kleuters makkelijker dan voor anderen. Als het gewicht van jouw kind je te grote zorgen baart, volg je ook daar beter jouw moeder- of vadergevoel in en raadpleeg dan een arts. Het uitsluiten van gevaarlijk ondergewicht, mogelijke intoleranties of andere ongemakken bij het eten, zorgt ook bij ouders voor rust en dat straal je dan weer zelf uit.”

Lees ook:
Hoe ga je best om met uitdagend gedrag van je peuter?
Wat als je kind niets wil eten (behalve appelmoes)?
De ochtendrush vermijden? Dat doe je zo
Stoppen met tutje? ‘Denk als je peuter/kleuter’
Tips en inspiratie voor de brooddoos van je peuter of kleuter

Het beste van Minimi.be in je mailbox?

Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
Wat kan je doen als je kind weigert te eten?
Sluiten