Urineverlies tijdens de zwangerschap en na de bevalling

Hoewel er maar weinig over gesproken wordt, komt urineverlies vaker voor dan je zou denken. Veel vrouwen ervaren stressincontinentie tijdens de zwangerschap als de druk even te groot wordt, bijvoorbeeld bij het niezen of hoesten, maar zo’n dertig procent heeft een jaar na de bevalling nog steeds last van urineverlies. Bij vrouwen die tijdens de bevalling een totaalruptuur hebben gehad, liggen de cijfers nog hoger.

Het komt vaak voor dat vrouwen de eerste weken na de bevalling af en toe druppels urine verliezen, maar drie tot zes maand  na de bevalling zouden de functies van de bekkenbodem hersteld moeten zijn. Verlies je meer dan enkele druppels, of ben je dat half jaar al ruimschoots gepasseerd? Blijf dan niet bij de pakken zitten. Vrouwen die tijdens en na de zwangerschap last hebben gehad van ongewild urineverlies hebben een grotere kans op het krijgen van incontinentie op latere leeftijd. Tijd voor actie dus.

Verschillende soorten urineverlies

Urge-incontinentie

Door een aandrang in je onderbuik (blaas) ga je vaker naar het toilet om kleinere hoeveelheden te plassen. De drang om te plassen is onhoudbaar, soms ben je net te laat bij het toilet. Vaak ligt het probleem niet bij te zwakke bekkenbodemspieren, maar gaat het om een stoornis van de blaas of de zenuwen. Ook dagelijkse drink- en voedingspatronen, plasgewoontes en te strak gespannen bekkenbodemspieren kunnen een rol spelen.

Stressincontinentie

Door het plots aantrekken van de buikspieren komt je blaas en bekkenbodem onder druk te staan. Dat kan bijvoorbeeld zo zijn bij niezen, hoesten, optillen, persen, lachen, springen… Als je bekkenbodem(spieren) die druk niet kunnen weerstaan, kan je druppels urine verliezen. De oorzaak kan liggen bij te zwakke bekkenbodemspieren.

Mixed-incontinentie

Groeiende kennis en grote wetenschappelijke studies tonen aan dat urineverlies meestal voorkomen in een combinatie van urge- en stressincontinentie.

Overloop incontinentie
Als de blaas heel vol zit, kan er een beetje urine ‘overlopen’, aangezien de spieren niet meer in staat zijn om dat te voorkomen. Het kan ook zijn dat de blaas altijd gedeeltelijk gevuld blijft als ze niet goed leeggeplast wordt. Dat kan ervoor zorgen dat er urine uit de blaas loopt op ongewenste momenten.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Heb je last van urineverlies of stel je je vragen? Kaart het dan zeker aan bij je arts. Met een goed gesprek en enkele gerichte vragen kan die samen met jou een plan uitwerken. Huisartsen, gynaecologen, urologen en kinesitherapeuten (gespecialiseerd in bekkenbodemreëducatie) kunnen ook bijkomende onderzoeken doen om jouw probleem beter in te schatten.  Mogelijke onderzoeken zijn:

  • plasdagboek
  • urine-onderzoek (om urineweginfecties uit te sluiten)
  • vaginaal onderzoek (om de spieren en eventuele verzakkingen te voelen)
  • echografie (van blaas, nieren of bekkenbodem)
  • cytoscopie (waarbij men de binnenkant van de blaas gaat bekijken met een kleine camera)
  • pad-test (men weegt een maandverband voor en na enkele oefeningen om de hoeveelheid urineverlies te bepalen)
  • uroflow-test (waarbij je plast op een soort trechter die de kracht van de urinestraal meet)
  • urodynamisch onderzoek (waarbij aan de hand van sondes de urine-incontinentieklachten worden nagebootst)
  • EMG (electro-myografie die de activiteit van de zenuwen en/of de spieren in het bekkenbodemgebied detecteert)
  • CT-scan, al dan niet met contrastvloeistof
  • RX (radiografie), al dan niet met contrastvloeistof

Hoe wordt urine-incontinentie behandeld?

Richtlijnen en specialisten benadrukken het grote belang van preventie en bekkenbodemspieroefeningen:

  • Bekkenbodemreëducatie en kinesitherapie: Tijdens verschillende sessies leer je hoe je de bekkenbodem en de omliggende spieren beter kan voelen en aanspannen. Het kan zijn dat je kinesist een inwendig onderzoek uitvoert (met de vinger) om de ‘conditie’ en spieractiviteit van de bekkenbodemspieren te meten. Eventueel wordt ook een klein apparaatje in de vagina ingebracht, een probe. Als deze sessies niet baten, zal de therapeut je opnieuw doorverwijzen naar de huisarts, uroloog of gynaecoloog.
  • Medicatie: medicijnen kunnen ervoor zorgen dat je minder vaak moet plassen, waardoor ongewenst urineverlies afneemt.
  • Operatie: Via een klein sneetje onder de plasbuis wordt een mesh aangebracht (ook wel een bandje, sling, bekkenbodembandje). Dat zorgt ervoor dat het afsluitmechanisme van de blaas wordt ondersteund en de plasbuis wordt dichtgedrukt als er druk komt op te staan. Ook andere mogelijkheden kunnen worden voorgesteld als het ophangsysteem van de blaas verzwakt blijkt.
  • Pessaria: anti-incontinentie pessaria zijn (siliconen) hulpmiddelen die in de vagina kunnen ingebracht worden om het afsluitmechanisme van de blaas te steunen. Er bestaan meer en meer verschillende vormen en opties. Sommige blijven steeds in de vagina zitten en worden door de arts gecontroleerd na een paar maanden. Maar er bestaan ook modellen die je zelf kan in en uitbrengen.

Wat kan je zelf doen?

  • Praat erover en leer je eigen lichaam goed begrijpen.
  • Bekkenbodemspieren oefenen kan je vanaf de eerste dag na de bevalling.
  • Leer je spieren goed op- en ontspannen. Eens dat weer lukt, herhaal je de oefeningen best dagelijks (drie reeksen van 12 herhalingen).
  • Bouw na de bevalling je belasting en activiteiten rustig op en weet dat het herstel drie tot zes maanden kan duren.
  • Streef naar een gezond gewicht, want wie te zwaar is, heeft meer kans op incontinentie.
  • Drink genoeg water (1.5-2l per dag) want te weinig drinken kan de urine geconcentreerder maken en de blaas prikkelen, wat leidt tot aandrang-incontinentie, maar overdrijf niet met te grote blaasvullingen. Houd ook niet te lang op, maar luister naar je blaas.
  • Pers niet om je plas er snel uit te duwen, maar neem je tijd en ontspan op het toilet.
  • Blijf je bekkenbodem trainen. Zo kan je eventuele problemen in de toekomst vermijden.
  • Neem gerust een kijkje op www.thepelvicfloor.be voor info, blogs, en getuigenissen van andere vrouwen. Je vindt er ook links naar gespecialiseerde gezondheidsprofessionals (kinesitherapeuten, huisartsen, gynaecologen, urologen, vroedvrouwen enzovoort.

Dit artikel kwam tot stand dankzij de hulp van experte Hedwig Neels, postdoctoraal onderzoeker en bekkenbodemkinesitherapeut aan UAntwerpen en in het UZA, en initatiefnemer en drijvende kracht achter The Pelvic Floor.

Lees ook:
Waarom is de bekkenbodem zo belangrijk?
Oefeningen om je bekkenbodem te versterken
Ontzwangeren, wat houdt dat eigenlijk in?
Geen seksdrive meer sinds de bevalling? Seksuologe Vanessa geeft raad
Wanneer slaapt een baby door?

Bronnen:
https://www.thepelvicfloor.be
https://www.gezondheid.be
https://www.umcutrecht.nl
https://www.oudersvannu.nl

Het beste van Minimi.be in je mailbox?

Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
Urineverlies tijdens de zwangerschap en na de bevalling
Sluiten