Endometriose: symptomen, behandeling en de impact op je vruchtbaarheid

Endometriose is een chronische, goedaardige ziekte bij vrouwen waarbij het slijmvliesweefsel dat normaal de binnenkant van de baarmoeder bekleedt, ook buiten de baarmoeder voorkomt. Het kan niet alleen pijn veroorzaken, maar heeft ook een grote impact op je vruchtbaarheid. Als de ziekte niet wordt behandeld, kan het zelfs leiden tot onvruchtbaarheid.

Wat is endometriose?

Onder invloed van hormonen wordt baarmoederslijmvlies elke maand wat dikker om een zwangerschap mogelijk te maken. Is er geen bevruchting, dan wordt het opgebouwde slijmvlies weer afgebroken en afgestoten, bij de menstruatie. Bij wie endometriose heeft, worden ook de stukjes slijmvlies die zich buiten de baarmoeder bevinden (de endometriosehaarden) elke maand dikker, voor ze afbreken. Hierdoor ontstaan kleine bloedingen in de buikholte, de eierstokken enzovoort, die niet zoals het menstruatiebloed afgevoerd kunnen worden. Dat leidt tot irritatie van het buikvlies of van de organen waar ze zich bevinden. Er kunnen ook kleine littekens en vergroeiingen en zogenaamde verklevingen tussen organen ontstaan en na verloop van tijd soms een chronische ontsteking van de endometriosehaarden. In de eierstokken kunnen zich ook holten (cysten) gevuld met oud bloed vormen. Die worden ‘chocoladecysten’ genoemd, vanwege hun donkerbruine kleur.

Symptomen

Soms hebben vrouwen met endometriose helemaal geen klachten, zelfs als de ziekte ernstig is, anderen hebben dan weer hevige klachten bij een mildere vorm. Endometriose met ‘chocoladecysten’ op de eierleiders en zogenaamde diepe endometriose gaan bijna altijd gepaard met veel pijn. Symptomen zijn onder andere een stekende buikpijn (krampen) net voor, tijdens en direct na de menstruatie. Soms is er ook sprake van lage rugpijn. Vrouwen met endometriose kunnen veel bloedverlies en/of onregelmatige menstruaties hebben, en pijn aan de schede of diep in de buik tijdens of vlak na het vrijen. Als de endometriose zich in de darm bevindt, kan je ook problemen krijgen met de stoelgang: moeizame of pijnlijke ontlasting, diarree of constipatie, en eventueel ook anaal bloedverlies. Zogenaamde ‘chocoladecysten’ in de eierstokken, die gevuld zijn met bloed, kunnen na verloop van tijd gaan openbarsten, wat ook plotse, hevige buikpijn geeft.

Diagnose

Wie erg veel pijn heeft bij maandstonden kan beter op consultatie gaan bij de gynaecoloog, zeker als de pijn ook na een pijnstiller blijft duren. Tijdens een inwendig onderzoek en vaginale echografie kan je gynaecoloog al eventuele cysten, knobbeltjes of endometriumplekjes ontdekken, maar om zeker te zijn dat er sprake is van endometriose, moet een kijkoperatie (laparoscopie) worden ingepland.

Behandeling

Of en hoe endometriose behandeld moet worden, hangt af van de ernst van de klachten, je leeftijd en of je al dan niet een kinderwens koestert. Geneesmiddelen kunnen de klachten onderdrukken, maar nemen de aandoening zelf niet weg: pijnstillers, de pil, een hormonenbehandeling, progesterontabletten, hormonenspiraal… Genezen van de aandoening kan enkel door de endometriose chirurgisch te verwijderen. Dan verdwijnen ook alle klachten en stijgt je vruchtbaarheid.

Bij kleinere endometrioseletsels kan een kijkoperatie of laparoscopie volstaan. Dan krijg je enkel een kleine incisie aan je navel, en ben je normaal gezien na een week weer op de been.

Een openbuikoperatie of laparotomie is iets ingrijpender. Daarbij wordt een snee gemaakt ter hoogte van de bovengrens van het schaamhaar, waarna de gynaecoloog de endometrioseplekken, eventuele cysten en eventuele verklevingen zoveel mogelijk verwijdert en indien nodig schade aan organen (bijvoorbeeld darmen of eierstokken…) wordt hersteld. Soms moet een deel van de eierstok waarin zich een of meerdere chocolade-cysten bevinden, of de hele eierstok worden verwijderd. Voor een laparotomie verblijf je meestal vijf tot zeven dagen in het ziekenhuis en de herstelperiode is ongeveer drie tot zes weken.

In uitzonderlijke gevallen worden de eierstokken en/of baarmoeder verwijderd tijdens een hysterectomie. Dat gebeurt enkel als de vrouw in kwestie geen kinderwens meer heeft.

Vruchtbaarheid

Zwanger worden met endometriose kan wel, maar de kans is groot dat je medische hulp nodig hebt. Een laparoscopie of laparotomie vergroten je kansen aanzienlijk. Daarnaast kan ook medisch geassisteerde voortplanting hulp bieden, waarbij de bevruchting buiten het lichaam plaatsvindt. Hier vind je meer informatie over IVF en ICSI, maar overleg zeker met je gynaecoloog om te kijken welke stappen je best onderneemt.

Lees ook:
Alles over vruchtbaarheidsbehandelingen
Zwanger na kunstmatige inseminatie: het verhaal van Dieter

Bronnen:
http://www.kinderwens.be
https://www.gezondheid.be
https://www.endometriose.nl
https://www.uzleuven.be
https://assets.uzleuven.be
https://vivaneo-ivf.com

Het beste van Minimi.be in je mailbox?

Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief.

Reageer op artikel:
Endometriose: symptomen, behandeling en de impact op je vruchtbaarheid
Sluiten